Nasıl oluyor ?
Anne kan grubu
negatif ( Rh - ), baba kan grubu pozitif (Rh +) olduğunda bebeğin kan
grubunun Rh pozitif olma ihtimali vardır. Bu durumda anne ve bebek kan
grupları farklı olacaklarından kan uyuşmazlığı riski taşır. Eğer herhangi
bir şekilde (doğum, düşük, kürtaj gibi) anne kanına bebek kanı karışırsa
anne için farklı olan bu kan grubuna karşı vücudun savunma mekanizması
harekete geçer ve antikor dediğimiz maddeler üretilir. Annede antikor
oluşumu ancak bebeğin kanı anne kanına sızdığında gerçekleşir. Birinci
gebeliğinde Rh pozitif kana karşı duyarlı hale gelen anne, bundan sonraki
gebeliklerinde bebek kanı Rh pozitif olursa bebeğe zarar verir. Anne
adayında bulunan Rh pozitif kana karşı oluşan antikorlar göbek kordonundan
bebeğe geçerek bebek kan hücrelerini tahrip eder. Bu durum bebeğin hayatını
tehtid eden ciddi kansızlık ve kalp yetmezliği oluşturur. Bebekte aşırı
şişme (ödem - Hidrops) gelişebilir.
Korunma:
İlk gebelik muayenesinde anne kan grubu mutlaka tayin edilmeli ve Rh
negatif olan gebelerde antikor oluşup oluşmadığı test edilmelidir (İndirekt Cooms
Testi). Antikor testi gebeliğin 28 inci haftasında tekrarlanmalıdır. Her kan uyuşmazlığı olan gebe doğum (bebek kanı
Rh pozitif ise ), düşük veya kürtaj sonrası ilk 72 saat içinde kan uyuşmazlığı
aşısı ( Anti-D immunglobulin) yapılır. Ayrıca gebelikte
amniosentez (bebeğin suyundan örnek alınarak genetik inceleme yapılması)
işlemi yapıldığında ve doğum
öncesi kanama gibi durumlarda da anneye aşı yapılması gerekir.
Kan uyuşmazlığı
gelişen anne ve bebekte yapılacaklar:
Bebekte kansızlık, genel bir vücut ödemi, kalp yetmezliği ve bebek
ölümü gibi ciddi problemler doğurabilir. Bu durumun değerlendirilmesinde ve
tedavisinde yapılacak olanlar şunlardır. Bebek eğer anne karnında kan
uyuşmazlığından etkilenmiş ise etkilenme derecesine göre bebeğe anne
karnında iken kan nakli veya acil doğum gibi girişim gerektiren tedaviler uzman hekim
tarafından yapılır.