 |
GEBELİK
TAKİBİ
Dış Gebelik
Düşük
Yüksek Riskli Gebelik |
Gebelik takibi ve doğum öncesi bakımın amacı
Doktora ilk başvurma
16-20.hafta arası
22-26. haftalar
28.
hafta 32
hafta
36
hafta 38
hafta
40
hafta
Muhtemel
doğum tarihinin hesaplanması
Yüksek
risk faktörleri
Yüksek
riskli gebeler
Gebeliğe
özgü şikayetler
Beslenme
Gebelikde
yapılan işlemler
(Ultrason,Amniosentez,NST)
Gebelik
Seyri
Doğum

Ultrason ile cinsiyet belirlenebilir. |
Gebeliğin normal ve bebeğin sağlıklı
gelişmesi, dolayısıyla sağlıklı kuşaklar için gebelik ve doğum öncesi takip çok
önemlidir. Genel olarak gebe takıbı ve yapılması gereken tetkıkler asagıda
belırtılmıstır |
Gebelik
takibi ve doğum öncesi bakımın amacı: |
1-Annede
daha önce mevcut hastalıkların taranması, tespiti ve tedavisi (örneğin: Diabet, kalp
hastalığı, kalıtımsal hastalık varlığı, enfeksiyonlar-kızamıkçık, hepatit B,
toxoplazmozis)
2-Gebelik
sırasında gelişebilecek anneye ait rahatsızlıkların tespiti (yüksek tansiyon,
gestasyonel diabet v.d.)
3-Bebeğe ait
hastalıkların tespiti (Anomaliler, gelişme
geriliği v.d.)
4-Doğum
hakkında bilgilendirme, yenidoğanın bakımı, korunma yöntemleri ve ileriki gebelikler
hakkında bilgilendirme. |
Doktora ilk
başvurma: |
|
Gebelik şüphesi olan anne adayı fazla gecikmeden doktora
başvurmalıdır. Doktor tarafından gebeliği kesin tespit edilenler gebelik takibine
alınırlar. Normal gebelik süresi son adet tarihinin ilk gününden itibaren 280 gün
veya 40 haftadır (Muhtemel doğum tarihinin
hesaplanması).Bu nedenle son adet tarihinin bilinmesi gebelik takibi ve
dogum tarihinin belirlenmesinde önemlidir. Adetleri düzensiz olan gebelerde ise erken
dönemde yapın tespit edilenler önem taşır. İlk ziyarette doktor tarafından anne ve
bebek açısından yüksek risk faktörleri
tespit edilir. Bu amaçla annenin yaşı,
anneye ait hastalıklar, geçirdiği ameliyatlar, ailevi, sosyal ve eski gebelik öyküsü
değerlendirilir. Genel ve jinokolojik muayene yapılır. İlk ziyarette yapılması
gereken tahliller ise: |
|
Gebenin
kan grubu tespiti: Gebenin kan grubu O ve / veya Rh negatif ise eşinin kan grubu
tayin edilmelidir.Eğer gebe Rh negatif, eşi Rh pozitif ise Rh Uyuşmazlığı (Kan uyuşmazlığı )
vardır. Bu durumda gebe kan uyuşmazlığı yönünden “İndirekt Coombs” testi ile takip edilmelidir. Eğer gebenin kan grubu O ve eşinin kan grubu A ,B veya AB ise ABO
uyuşmazlığı vardır.
|
Tam idrar
tahlili |
Tam kan
sayımı (Hemoglobin, hematokrit, lökosit, trombosit) |
HBsAg
(hepatit Serolojik testi). |
Karaciger
ve böbrek fonksiyon testleri |
Anne ve baba adayına genel olarak
gebelik hakkında bilgi verilir: Beslenme,
egzersiz, meme bakımı, diş sağlığı, sigara, ilaçlar (vitamin, kalsiyum, folik asid
gibi) vs.
Bundan sonra doğuma kadar düzenli aralarla gebelik
takibine gidilir. Yüksek riskli gebeler ise
doktorunun tavsiyeleri doğrultusunda daha sık ve yakın takibe alınır. Her ziyarette
yapılan genel kontrollerde; kilo takibi, tansiyon ölçülmesi, karın büyüklüğünün
değerlendirilmesi, bebeğin kalp atışlarının tespiti, ödem, bebeğin anne
karnındaki pozisyonu, ultrason ile bebeğin gelişimi, plasenta (eş) ve amnios suyu
değerlendirilir. Ayrıca gebelik sırasında gelişebilecek gebeliğe özgü şikayetler dinlenir,
gerekli değerlendirilmeler yapılarak giderilmeye çalışılır (gebelik krampları,
mide ekşime ve yanması, varisler v.s.). |
16-20.hafta arası: |
Gelişen
bebeğin ayrıntılı olarak
ultrason ile
değerlendirilmesi yapılarak; bebekte yapısal bir anomalinin varlığı araştırılır,
doğum tarihinin doğrulanır.
Üçlü
Tarama Testi (Alfa-Fetoprotein, Unkonjuge estrojen, hCG) ile Down’s
sendromu (Mongolism), Nöral Tüp Defekti ve diğer kromozom anomalileri açısından risk
belirlenir. Yüksek riskili olanlar (İleri anne yaşı), daha
önce anomalili bebek doguranlar, üçlü tarama testinde yüksek risk tespit edilenler
v.d.) ileri incelemelere tabi tutulurlar (Amniosentez "Anne karnından su alınması,
Kordosentez bebeğin kordonundan kan alınması”)
|
22-26. haftalar: |
| Genel kontrol, ultrason ile bebeğin gelişiminin
değerlendirilmesi/ II. düzey ultrason
50 gr. glukoz tarama testi: Gebelikte gelişen şeker hastalığı
(Gestasyonel diabet) tesbiti amacı ile yapılır. Gebeye 50 gr glukozlu su içirdikten 1
saat sonra kan şekeri ölçülür. Yüksek tespit edilenlere tanı amaçlı 100 gr. oral glukoz tolerans testi (OGTT) yapılır.
|
28. hafta: |
Genel kontrol, ultrason ile
bebeğin gelişiminin değerlendirilmesi
Kan
uyuşmazlığı varsa antikor tayini (İndirekt Coombs testi) |
32 hafta : |
| Genel kontrol (özellikle tansiyon ölçümü); Doğum
hakkında ayrıntılı bilgi verilmesi . |
36 hafta: |
Genel kontrol, Bebeğin kalp
atışlarının değerlendirilmesi
(NST – Nonstress Test),
Tam idrar tahlili
Kan uyuşmazlığı varsa İndirekt Coombs testi
|
38 hafta: |
| Genel kontrol, , bebeğin doğum kanalına giren
kısmının tespiti. Doğum şekli için karar verme (Normal doğum / Sezaryen), (NST – Nonstress Test) |
40 hafta: |
Genel kontrol, (NST – Nonstress
Test)
Beklenen doğum tarihi geçen gebelerde anne karnındaki bebeğin sağlığı hakkında
değerlendirmeler (NST – Nonstress Test, ultrason , bebek hareketleri takibi ) yapılarak takip
edilir. |